Albade.com
Pėrshendetje vizitor i nderuar...
Me sa duket, ju nuk jeni identifikuar akoma nė faqen tonė, ndaj po ju paraqitet ky mesazh per tju kujtuar se ju mund tė identifikoheni qė tė merrni pjesė nė
diskutimet dhe temat e shumta tė forumit tonė.

- Nė qoftė se ende nuk keni njė Llogari personale nė forumin tonė, mund ta hapni njė tė tillė duke u Regjistruar
-Regjistrimi ėshtė falas dhe ju merr koh maksimumi 1 min...

Me Respekt dhe Kėnaqėsi:
Staffi i Forumit Albania Server Forum

Vizitor tė nderuar dhe tė rrespektuar nėse dėshironi qė pop login tė mos shfaqet klikoni butonin DO NOT DISPLAY AGAIN
Mirė se vini nė forumin "www.Albania.bestgoo.com". Ju dėshirojm argėtim tė kėndshėm, kaloni sa mė mirė nė mesin tonė.

Share | 
 

 Lidhjet njeri-shimpanz

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė 
AutoriMesazh
dr.Dugi
Junior Member
Junior Member


Male
Numri i postimeve : 19
Age : 27
Location : Prishtine
Registration date : 18/03/2009

MesazhTitulli: Lidhjet njeri-shimpanz   18/3/2009, 16:15

Majmunėt e llojit shimpanze shpesh cilėsohen si njė pasqyrim e prejardhjes primitive tė njeriut. Por njė studim i kohėve tė fundit thotė se shimpanzetė nuk kanė asgjė tė pėrbashkėt me njeriun pėrsa i pėrket ndjenjave. Shimpanzetė janė mė tė afėrtit e njeriut nė botėn e kafshėve. 95 pėrqind e ADN-sė sė shimpazesė ėshtė e ngjashme me atė tė njeriut. Shumė shoqėri njerėzore kanė zhvilluar kode morale e tė sjelljes qė pėrcaktojnė se ēfarė ėshtė e mirė apo e keqe, e ligjėshme apo e paligjėshme, morale apo imorale. Por edhe pa kėto rregulla e ligje, shumė njerėz kanė njė lloj intuite qė i bėn ata tė dallojnė tė mirėn nga e keqja dhe tė ndihmojnė tė tjerėt nė nevojė. Fjalori i gjuhės sė sotme shqipe e jep kuptimin e fjalės Altruizėm si gatishmėri pėr tė ndihmuar tė tjerėt edhe duke flijuar tė mirėn vetjake.

Duke patur parasysh afėrsinė gjenetike midis majmunit dhe njeriut shtrohet pyetja; a janė shimpanzetė altruistė. Njė studim i ri nė kėtė fushėm thotė se jo. Shkencėtari gjerman Keith Jensen pranė institutit pėr studime antropologjike u mor me vėzhgimin e shimpanzeve nė qėndrėn kėrkimore nė Laipzig. Ai kreu disa eksperimente. Eksperimentet kishin dy qėllime pėr tė parė sa altruistė dhe sa keqdashės janė shimpazetė. Shkencėtarėt zgjodhėn ushqimin pėr tė provuar kėto ndjenja. Shimpanzesė iu dhanė dy mundėsi; duke tėrhequr njė litar ai mund tė dėrgonte ushqimin tek njė tjetėr shimpanze, ose mund ta dėrgonte nė njė dhomė apo kafaz bosh.

Nė tė dyja rastet, shimpanzeja qė tėrhiqte litarin nuk kishte mundėsi pėrfitimi, pra nuk ishte nė gjendje qė ta merrte ushqimin pėr vete. Ndarja e barabartė e sendeve ose drejtėsia ėshtė njė ndjenjė e rėndėsishme pėr njerėzit, thotė shkencėtari Jensen. Kjo ndjenjė e bėn njeriun tė gėzohet ose tė hidhėrohet, kjo varet se ēfarė ideja ka krijuar ai pėr drejtėsinė. Nė Shtetet e Bashkuara disa shkencėtarė mbrojnė tezėn se shimpanzetė dhe majmunėt janė tė ndjeshėm e tė drejtė ndaj tė tjerėve, por studimi i shkencėtarit gjerman tregoi se kur shimpanzetė kanė diēka nėn kontroll me tė drejtė apo jo, ndjenja e drejtėsisė tek ata nuk ekziston. Pra mund tė thuhet se ndjenja e drejtėsisė ėshtė e veēantė vetėm pėr njeriun. Ndryshe nga sa pritej, shimpanzetė vepruan jo duke u nisur nga altruizmi dhe as nga keqdashja, por i morrėn vendimet duke u bazuar thjeshtė nė pėrfitimet vetjake. Ata nuk u erdhėn nė ndihmė shimpazenzeve tė tjerė pėr tė marrė ushqimin, por gjithashtu nuk e penguan dhėnien e ushqimit, pėrsa kohė qė prej njė veprimi tė tillė ata nuk pėrfitonin ndonjė gjė pėr vete.

Sipas studimit botuar nė revistėn britanike tė Shoqatės mbretėrore tė shkencave biologjike, si altruizmi edhe keqdashja janė karakteristika vetėm tė njeriut. Shkencėtari Jensen thotė se eksperimentet treguan se shimpanzetė nuk kishinj asnjė nga kėto ndjenja. Por ėshtė pėr tė dyshuar nėse kėto lloj kafshėsh kanė tė njėjtat ndjenja morale siē kanė njerėzit. Shkencėtari Jensen thotė se ky ėshtė vetėm njė studim, dhe pėr tė pėrcaktuar qartė njė gjė tė tillė nevojiten studime tė tjera. Disa mendojnė se jeta jo e lirė nė kafaz i bėn shimpanzetė tė veprojnė kėshtu.

Dhe nė fakt esperimente tė ndryshme kanė treguar se shimpanzetė nė kafaz ndoshta janė mė pak tė prirur sesa shimpazetė nė gjendje tė lirė nė pyll pėr tė ndihmuar fqinjėt e tyre. Nėse altruizmi dhe keqdashja janė tė veēanta vetėm pėr njerėzit, atėherė ka tė ngjarė qė kėto karakteristika filluan tė krijoheshin 6 milionė vjet mė parė kur, sipas teorisė sė evolucionit, shimpanzetė dhe njerėzit sapo kishin filluar tė ndaheshin nga njėri tjetri, atėherė kur shimpanzetė zgjodhėn jetesėn nėpėr pemė, ndėrsa njerėzit morrėn rrugėn pėr tė dalė nga pylli pėr nė fusha tė hapura. Ndjenjat e njerėzve ndaj njėri tjetrit, qofshin kėto negative apo pozitive, mund tė kenė dhėnė njė ndihmesė tė rėndėsishme nė aftėsisimin pėr tė bashkėpunuar, nė krijimin e ndjenjave pėr ta trajtuar njėri-tjetrin me drejtėsi e nė krijimin e vlerave morale qė pėrcaktojnė sjelljet e shoqėrisė bashkėkohore.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Shiko profilin e anėtarit
 
Lidhjet njeri-shimpanz
Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye 
Faqja 1 e 1

Drejtat e ktij Forumit:Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi
Albade.com :: Shkenca :: Biologji-
Kėrce tek: